Archief op 10 mei 2019

Gedragsverandering

gedragsverandering experiment met apen

De vijf apen en de banaan

U heeft het onderstaande verhaal over de vijf apen vast wel eens gehoord. Zo niet, het is een fantastisch broodje aap verhaal over gedragsverandering. Maar waarschijnlijk zo herkenbaar voor management-goeroes dat het massaal overgenomen is om aan te tonen dat gedragsverandering een moeilijk onderwerp is. En als dat niet iets over ons ‘menselijk kopieergedrag’ zegt weet ik het ook niet meer!

 

Nooit gebeurd experiment

Volgend nooit gebeurd experiment wordt al jarenlang gebruikt als voorbeeld van gedragsverandering. Vijf apen worden in een kooi met een ladder gezet. De ladder staat midden in de kooi en daarboven hangt een banaan. Als één van de apen de ladder beklimt en bijna boven is gaan de sprinklers aan. En apen schijnen een hekel te hebben aan water. De aap weet dan ook niet hoe snel hij weer op de grond moet komen. De vijf apen weten inmiddels dat het een hopeloze missie is en geven de jacht op de banaan op. Dan wordt één van de apen uitgewisseld met een nieuw aap. Deze klimt uiteraard direct enthousiast de ladder op maar wordt door de andere vier apen onmiddellijk naar beneden getrokken en krijgt rake klappen.

De nieuwe aap waagt het niet meer de ladder op te klimmen. Dan wordt er nog een aap gewisseld. En wederom hetzelfde verhaal. De nieuw aap doet zet net zo hard mee om de aap eraf te trekken en te straffen. Dit gaat zo lang door tot alle apen gewisseld zijn. Niemand weet waarom, maar zodra er een aap de ladder op klimt moet er geknokt worden.

Het is natuurlijk een prachtig verhaal over gedragsverandering dat zeker parallellen heeft met de uitleg over organisatiecultuur. Ik denk dat iedereen dit wel herkent. Blijf dit voorbeeld dan ook vooral gebruiken!


CUL­TUUR: MON­KEY SEE, MON­KEY DO

Gewoontes vinden plaats zonder dat er vraagtekens bij gezet worden. Het zijn de onbeschreven regels. Gedrag en gewoontes worden van elkaar overgenomen. Maar ook de vooroordelen en aannames. U doet uw best om nieuwe medewerkers aan te trekken die hier verandering in gaan brengen. Bedenk, de kracht van de groep is veel groter dan die van het individu. Dus ‘gewenst gedrag’ kan ook snel afgeleerd worden. Daarom vind ik de aanvoerders de belangrijkste personen in een organisatie. Misschien de lastigste karakters om mee om te gaan, ze zorgen er wel voor dat er iets gebeurt en zijn in staat gedragsverandering te creëren. Meeknikkers rollen met de makkelijkste wind mee en vermijden kleerscheuren. Zeggen ja maar doen waarschijnlijk nee. Wat heeft u liever?

Schrijven als therapie

Ik weet niet of je het zelf ervaren hebt toen je op school zat (of misschien nog zit). Maar uittreksels maken met de hand blijft 10x beter in het geheugen zitten dan wanneer je het uitwerkt op de computer. Waarom? Wetenschappers geven aan dat je voor schrijven veel bewuster met de inhoud bezig bent en het dus beter opgeslagen wordt in de hersens. Dit principe kun je dus ook gebruiken om beter te visualiseren. Schrijven als therapie… geloof me, het is fijn om een dagboek bij te houden.

Een dagboek bijhouden heeft meerdere voordelen

MIndfulness is het bewust leven, bewust aanwezig zijn in het hier en nu. Om je bewuster te worden van het moment is het verhelderend om dagelijks stil te staan bij je dag. Wat heb je gedaan, hoe heb je het beleefd, waar ben je trots op. Door dit op te schrijven ben je nog bewuster bezig met je gevoel en gedrag. En het kan je helpen te leren begrijpen waar ongewenste gevoelens vandaan komen.

Als volwassene zijn we verleerd te ‘dagdromen’. Met een mooi woord noemen we dat nu visualiseren. Visualiseren is niet eenvoudig als je dat opnieuw moet leren. Schrijven kan je daar enorm bij helpen. Schrijf op hoe je toekomst eruit ziet en wat de beste dingen zijn die je kunt overkomen. Door met veel aandacht en fantasie te schrijven komen de beelden vanzelf. Dan wordt het niet alleen leuker, maar het gaat je ook helpen om je doel te verwezenlijken!

Schrijven als therapie, start vandaag nog met je dagboek!

En wat nog mooier is, schrijven doe je alleen. Niemand die het hoort, niemand die het ziet, niemand die je veroordeelt. Dat maakt het zo heerlijk om alles aan het papier toe te vertrouwen. Ik schrijf elke dag (vroeg in de ochtend) volgens een vaste indeling:

  • Mijn affirmatie van het moment; dus de dingen die ik op korte termijn wil verwezenlijken. Door dit ’s ochtends op te schrijven ben ik me hiervan weer optimaal bewust.
  • Reflectie van de dag van gisteren; waar ben ik trots op, wat ging goed? Wat heb ik geleerd? Heb ik een negatieve ervaring gehad en waarom? Heb ik mijn dagtaak en doel behaald?
  • Dagtaak en doel; ik stel mijzelf elke dag een doel een taak. Het kan klein of groot zijn. Het geeft een goed gevoel om doelen te halen.
  • Ik stel mijn mindset in voor de komende dag. Heb ik moeilijke gesprekken? Dan neem ik me vast voor hoe ik me ga voelen. Moet ik veel taken afwerken? Ook dan stel ik mijn mindset daar vast op in.